Ana Sayfa
Yıldırım Akbulut Arşivi

Kronoloji

1935 — 2021

Bir yaşamın kırılma noktaları, görevleri ve süreçleri.

Dönüm noktası Olay Kayıt Süreç
1935

2 Eylül 1935

Doğum

Erzincan'da dünyaya gelmiştir. Babası PTT'de memur olarak görev yapmış, daha sonra müdürlük yapmıştır. Samsun Ortaokulu bitirmiştir. Zonguldak ve Erzincan Lisesini bitirmiştir. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni tamamlamıştır. Erzincan Adalet Partisi il başkanlığı yapmıştır.

1978
1978 — 1983 Erzincan

Erzincan'da avukatlık

6 Kasım 1983

ANAP'a giriş ve milletvekilliği

Turgut Özal'ın Anavatan Partisi'nin Erzincan teşkilatını kurmuş ve milletvekili seçilmiştir. ANAP %45,1 oyla birinci olmuştur.

Devamını oku → ← Kapat

12 Eylül 1980 darbesinin ardından tüm siyasi partiler kapatılmış, eski politikacılara yasak getirilmişti. 6 Kasım 1983 seçimlerine yalnızca üç partinin katılmasına izin verildi. Bu kısıtlı sahada Özal'ın kurduğu Anavatan Partisi — farklı ideolojik eğilimleri bir araya getiren kapsayıcı bir siyasi hareket olarak — %45,1 oyla birinci oldu.

1983 — 1984 TBMM

Meclis Başkanvekili

1984 — 1987 45. Hükümet

İçişleri Bakanı

Kurumsal demokratikleşme adımları kapsamında büyükşehir belediye sistemi getirilmiş, İmar Kanunu'nda düzenlemeler yapılmış ve il özel idaresi reformu gerçekleştirilmiştir.

Devamını oku → ← Kapat

Güvenlik düzenlemeleri kapsamında köy koruculuğu sistemi (3175 sayılı Kanun) getirilmiş ve OHAL Bölge Valiliği kurulmuştur.

1987 — 1989 İlk dönem

TBMM Başkanı

18. Dönem TBMM Başkanı olarak görev yapmış, tüm faaliyetler İçtüzük hükümlerine uygun şekilde yürütülmüştür.

11 Eylül 1989

İkinci kez TBMM Başkanı

19. Dönem TBMM Başkanı olarak ikinci kez seçilmiştir. Ancak görevi yaklaşık iki ay sürmüş, Özal'ın cumhurbaşkanı seçilmesiyle Başbakanlık görevi kendisine verilmiştir.

9 Kasım 1989

Türkiye Cumhuriyeti'nin 20. Başbakanı

Uzlaşı adayı olarak öne çıkmış ve 47. Hükümet'i kurmuştur.

“Devletin zirvesindeki makamların çatışması, çarpan etkisi yüksek krizlere sebep olur. Uyum içinde çalışmak memleket yararınadır.”
Devamını oku → ← Kapat

Özal cumhurbaşkanı seçilmeye karar verdiğinde, kendinden sonra gelecek parti başkanını belirlemeye çalıştı. Dönemin ifadesiyle "18 Türk büyüğü" ortaya çıktı; Özal dördünün aralarında anlaşmasını önerdi ama anlaşamadılar. Akbulut bu onsekizin arasında değildi — zaten TBMM Başkanı'ydı.

1989 — 1991 47. Hükümet

Başbakanlık dönemi

Dürüstlüğü, güvenilirliği ve kurumsal devlet anlayışı ile anılmıştır.

1990

19 Nisan 1990

Yolsuzlukla Mücadele Kanunu

3628 sayılı kanun ile kamu görevlileri için mal bildirimi zorunluluğu getirilmiştir.

Fikir özgürlüğü reformları

TCK'nın 141, 142 ve 163. maddeleri kaldırılmış; yüzlerce siyasi mahkûm serbest bırakılmıştır. 2932 sayılı Kürtçe yayın yasağı sona erdirilmiştir.

Devamını oku → ← Kapat

Merkez Bankası ilk para programını uygulamıştır.

Ekonomik göstergeler

%9,3 GSYİH büyümesi gerçekleşmiş, enflasyon %61 olarak kaydedilmiştir. Atatürk Barajı ve GAP projeleri hızlandırılmıştır. ANAP oyları %21,75'ten %36,6'ya yükselmiştir.

Körfez Krizi · Bağdat görüşmesi

Özal'ın asker gönderme eğilimine karşı çıkmış, savaş yetkisi savunma amaçlı olarak sınırlandırılmıştır. Türkiye Körfez Savaşı'na girmemiştir.

“Bir insanın burnu kanasa, şu kadar paraya değişmem. Eğer bir kişinin burnu kanayacaksa, bunun vatan için olduğuna inanmalıyız.”
1991

Zonguldak madenci yürüyüşü

İşçilerin Ankara yürüyüşü sırasında Abant'a giderek bizzat görüşmüş, yürüyüş sona ermiştir.

“Bir kişinin burnu kanasa ben 'bu niçin oldu?' sorusunu kendi kendime sorarım. Vicdanen rahat etmem lazım.”

15 Haziran 1991

ANAP Kongresi

Siyasi baskı ve maddi teşvik mekanizmalarını reddetmiş, 23 oy farkla seçimi kaybetmiştir.

“…geriye dönüp baktığımda, iki tane teşkilatı feshetseydim, iki milletvekiline 'seni bakan yapacağım' deseydim, kaybetmezdim. Ama ben bunu ilke meselesi sayıyordum…”

23 Haziran 1991

Başbakanlıktan ayrılma

47. Hükümet sona ermiştir.

1991 — 1995 TBMM

Erzincan Milletvekili

1999
1999 — 2002 21. Dönem

Ankara Milletvekili

1999
1999 — 2000 Üçüncü kez

TBMM Başkanı

On yıl aradan sonra bir kez daha seçilmiş, Cumhuriyet tarihinde bu yönüyle benzersiz bir örnek olmuştur.

2002

Aktif siyasetten çekilme

2002 seçimlerinin ardından siyasetten çekilmiştir.

2019

15 Mayıs 2019

Yüksek İstişare Kurulu üyeliği

2021

14 Nisan 2021

Vefat

Ankara'da 86 yaşında vefat etmiş ve Devlet Mezarlığı'na defnedilmiştir.

Ana Sayfaya dön